CÔNG TY HẠNH PHÚC

Thời gian: 28/10/2007 

Báo Tri Tri 

CÔNG TY HẠNH PHÚC

NGÔ CÔNG QUANG (thực hiện)

Anh là người đam mê nhiếp ảnh, viết blog... Trong các cuộc nhậu vui với bạn bè, anh dẫn đầu tốp thuộc nhiều ca khúc của Trịnh Công Sơn. Trong công ty, chúng tôi không tìm ra "phòng giám đốc", mà chỉ có tấm biển nhỏ trước phòng làm việc của anh: "Phòng suy nghĩ". Anh nhắc nhở nhân viên mình bằng những slogan ấn tượng: "Chúng tôi được trả lương để nghĩ về cái mới", "Chúng tôi khuyến khích tranh luận, khuyến khích những ý kiến khác nhau"... Đấy là cách quản lý và làm việc của anh Lê Văn Chính – Chủ tịch HĐQT công ty Sơn Ca.

Là người đam mê ca hát, tại sao anh lại chọn con đường kinh doanh?

Những năm trước, khi còn làm Phó Tổng Giám đốc cho một công ty nước ngoài, làm chung với họ thấy nhiều chuyện bức xúc quá nên tôi bỏ ra làm riêng. "Tôi yêu tiếng nước tôi, từ khi mới ra đời..." Xuất phát từ tình yêu tiếng Việt mà tôi đã lao vào nghiên cứu và sáng lập ra công ty (Cty) Sơn Ca với sản phẩm chủ đạo là đầu máy Karaoke.

Tôi khát khao đưa ngành điện tử nước nhà cạnh tranh với ngoại quốc thay vì chỉ làm "vùng trũng" tiêu thụ. Vậy là tôi dấn thân vào con đường kinh doanh. Khi sản phẩm điện tử do người VN thiết kế đủ sức đối chọi với các thương hiệu nước ngoài, tôi sẽ hạnh phúc nói với các đồng nghiệp nước ngoài rằng: "Welcome to Vietnam".

Anh nghĩ thế nào về hai chữ "doanh nhân"?

Theo tôi, nên hiểu giản dị doanh nhân (DN) là lớp người chuyên chú việc kiếm tiền. Dĩ nhiên muốn kiếm nhiều tiền thì phải mưu tính, táo bạo và sòng phẳng trong các mối giao thương... Bi kịch của hầu hết DN là luôn luôn bị ám ảnh bởi lợi nhuận.

Theo anh, những tố chất nào để trở thành một doanh nhân giỏi?

Điều tối cần thiết ở một DN là phải lanh lợi, nhất là vào thời buổi mà các thiết chế pháp luật chưa hoàn chỉnh như xã hội chúng ta bây giờ. Lịch sử các nước phát triển đã có hàng trăm năm kinh tế thị trường nên hệ thống pháp luật của họ rất hoàn thiện, do vậy DN xứ họ cần nhiều tri thức và tầm nhìn chiến lược. Còn ở xã hội chúng ta, quan hệ rộng rãi và tính cách lanh lợi là tố chất rất cần thiết. Mà không phải chỉ DN mới cần có những tố chất này, một "thị dân" bình thường trong xã hội, tố chất lanh lợi và quảng giao vẫn hết sức cần.

Anh có thể kể về những khó khăn trong ngày đầu Sơn Ca "học hót"?

 Lịch sử hình thành Sơn Ca không an bằng bởi đó là sự bứt phá của một nhóm người can đảm, dám hy sinh, dám vượt thoát tư duy mòn cũ để thực thi lý tưởng của mình. Đã có những chướng ngại ngăn trở, thậm chí những bức hại nhiều nhượng. Sơn Ca nỗ lực hết mình để cho sản phẩm điện tử VN có một chỗ đứng trên thị trường thế giới. Tôi chấp nhận cạnh tranh với những đối thủ sừng sỏ nhất. Những điều này không có nghĩa là Sơn Ca phải trả giá bằng một môi trường làm việc khắc nghiệt, nặng nề và lạnh lẽo. Muốn như vậy, tập thể Sơn Ca phải có những nhận thức và quy tắc thực tập để xây dựng công ty hạnh phúc.

 Khái niệm về công ty hạnh phúc nghe rất lạ. Anh điều hành Cty như thế nào để có được hạnh phúc?

Đáp: Tôi điều hành công ty theo tinh thần hơn là vật chất. Bên cạnh các biện pháp ngăn chặn và kiểm tra, tôi luôn kêu gọi sự tự giác trong mỗi nhân viên. Tôi không thích cái khẩu hiệu: "Nghiêm cấm tiêu cực, buộc thôi việc các trường hợp vi phạm" nghe khó lọt tai quá. Anh thấy đấy, trong phòng bán hàng Cty có khẩu hiệu: "Nếu không giữ được sự trong sáng và trung thực, bạn sẽ không còn thấy được vẻ đẹp hoàng hôn mỗi buổi chiều". Ở phòng bán hàng là nơi dễ nảy sinh tiêu cực khi nắm giữ lượng tiền hàng và các khoản tài trợ, quảng cáo rất lớn. Nếu như anh có gian lận thì lương tâm không..

Nghĩa là anh không bao giờ dùng lời cay nghiệt đối với cấp dưới?

Đáp: Không bao giờ. Cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Sơn Ca chấp nhận tham gia cuộc chơi vất vả này. Có rất nhiều tai nạn, thất bại, lỗi lầm, mâu thuẫn trong công nghệ hàng ngày. Vấn đề là phải bình tâm nhìn cho ra bản chất của sự việc. Có đôi khi những lỗi lầm của cấp dưới gây tổn hại rất lớn cho công ty. Người quản lý có thể sẽ rất dễ bị "nóng đầu" và phản ứng lúc này là phải buông ra những lời lẽ làm cho người mắc lỗi phải "đau" mới hả dạ. Nhưng những lời cay nghiệt thực sự không giải quyết được gì ngoài chuyện thỏa mãn nhất thời cơn giận của cấp trên. Cơn "lôi đình" qua đi, người buông lời cay nghiệt có thể sẽ hối hận những lời đã nói ra rồi. Hậu quả của nó là không khí ngột ngạt, nặng nề bao trùm công ty. Và điều đó ảnh hưởng không tốt đến tinh thần làm việc chung.

Giữa thời kinh tế hội nhập, thương trường làm cơm bấy, anh làm gì để vượt qua?

Đáp: Đã nói, thương trường là chiến trường. Khi đã chấp nhận làm doanh nghiệp nghĩa là chấp nhận cạnh tranh. Chúng tôi nỗ lực từng phút từng giây để làm ra sản phẩm tốt hơn, giá thành rẻ hơn. Tuy nhiên, tôi vẫn nhắc nhở mọi người nên nhìn nhận những thành công đó là do chúng ta may mắn hơn, có nhiều điều kiện thành công hơn đối thủ. Nếu đối thủ dùng tiểu xảo để bức hại, dùng những đòn thế hạ cấp để tấn công chúng ta thì chúng ta phải hết sức kiềm chế, không dùng những biện pháp tương tự để đối phó.

Hiện có rất nhiều bạn trẻ bước vào con đường kinh doanh. Họ đang loay hoay để xây dựng một thương hiệu cho riêng mình. Anh chia sẻ cách xây dựng thương hiệu như thế nào?

Đáp: Có nhiều cách để xây dựng thương hiệu. Sơn Ca chọn và tin rằng cách làm cho người khác hạnh phúc là cách xây dựng thương hiệu tốt nhất. Thay vì tìm cách truyền thông đến khách hàng về phẩm chất tốt đẹp của thương hiệu mình, Sơn Ca sẽ dùng ngân sách đó để làm cho nhiều người bớt đau khổ, được thêm niềm vui. Nghĩ đến Sơn Ca như nghĩ về niềm tin hạnh phúc.

Rao giảng khó "thấm" hơn cảm nhận riêng của khách hàng. Đó là bí quyết của tiếp thị trực tiếp mà Sơn Ca sẽ vận dụng khi xây dựng thương hiệu của mình.

Các công ty sản xuất thường nhập khẩu linh kiện giá rẻ, còn anh tại sao lại tìm mua hàng trong nước?

 Đáp: Sơn Ca tự nguyện chấp nhận mua hàng từ những nhà cung cấp trong nước, ngay cả khi chúng tôi có nhà cung cấp nước ngoài giá rẻ hơn đến 10%. Đó là chúng tôi muốn ủng hộ nền công nghiệp trong nước, muốn cho nhiều công nhân có việc làm. Chấp nhận giá thành sản phẩm cao hơn đối thủ đến 10%. Chúng tôi chấp nhận lời ít và phải nỗ lực gia tăng hàm lượng chất xám để bù lại.

Cuốn sách nào ảnh hưởng đến cuộc đời anh nhiều nhất?

Đáp: Lúc nhỏ tôi thường đọc sách. Hình ảnh nhân vật chính trong cuốn "Hoàng tử bé" của Saint Exupery có sức cuốn hút lạ kỳ. Tôi ghi tạc câu "What is the most important is invisible" (Điều quan trọng nhất con người không thể thấy được bằng mắt). Thời còn là sinh viên, tôi mê như điếu đổ "Câu chuyện của dòng sông" của nhà văn Hermann Hesse. Sau đó và đến tận bây giờ là cuốn "Nẻo về của ý". Cuộc sống và công việc của tôi chịu ảnh hưởng rất nhiều từ ba cuốn sách đó. Những giá trị tinh thần cao hơn vật chất. Lời hứa và nghĩa tình cao hơn tiền bạc rất nhiều

Tôi có tấm ảnh may mắn chụp được vào những ngày cuối năm. Giọt mồ hôi trên lưng người đạp xích lô chở hoa về phố nói lên điều gì? Đó là hạnh phúc. Sơn Ca không quan niệm hạnh phúc sẽ đến từ những buổi trình diễn thời trang hoành tráng phấn son và rực rỡ đèn màu. Hạnh phúc cũng không đến từ những buổi tiệc tùng danh giá ở khách sạn 5 sao, rượu bia chảy tràn như suối. Hạnh phúc chỉ có thể bằng tấm lòng thiết tha và thái độ lao động miệt mài tận tụy. Chúng ta chia sẻ tâm trạng người đạp xích lô trong ảnh, mướt mồ hôi để cho niềm vui đến với mọi người. 

NGÔ QUANG CÔNG(thực hiện)