GIÁM ĐỐC CÔNG TY VITEK LÊ VĂN CHÍNH: GIÃ TỪ BẦU SỮA NGỌT, VÀNH MÔI ẤM… ĐỂ LỚN LÊN

Thời gian: 13/4/2003

Báo Phụ Nữ

GIÁM ĐỐC CÔNG TY VITEK LÊ VĂN CHÍNH: GIÃ TỪ BẦU SỮA NGỌT, VÀNH MÔI ẤM… ĐỂ LỚN LÊN

LTS: Đây là một bài trò chuyện không giống những bài trò chuyện đã từng có trước đây. Tưởng rằng sẽ khô khan, nặng nề vì chỉ toàn nói về... tivi và những con người làm ra nó. Nhưng, thực ra, đây lại là lời tâm sự thật bức xúc của một người rất yêu sản phẩm VN do chính bàn tay VN làm ra, yêu đến nỗi tự hào nói rằng: chúng tôi có thừa tinh thần làm việc để mơ ước ngày nào đó sản phẩm VN sánh bằng Nhật Bản, Hàn Quốc…

Công ty Vitek, nhãn hiệu Vitek-VTB là Công ty cổ phần công nghệ Việt, thuộc Công ty điện tử Viettronics Tân Bình. Ra đời tháng 11/2000, với mục tiêu của các thành viên trong ban lãnh đạo Viettronics Tân Bình: mong muốn có thể cạnh tranh lành mạnh với các sản phẩm nước ngoài, chuẩn bị hội nhập AFTA... bằng chính nội lực của mình. Ra đời trong bối cảnh thị trường bị "thống trị" bởi các nhãn hiệu của các "đại gia" Sony, Panasonic, JVC... với số tiền quảng cáo thương hiệu được chi 30-40 tỷ đồng/năm... riêng Vitek-VTB chỉ là anh lính mới ít tiền. Nhưng chỉ vài tháng sau, sản phẩm tivi màn hình phẳng tung ra thị trường đã bán không kịp, có lúc người tiêu dùng phải đăng ký trước vài ngày. Đến nay, nhãn hiệu Vitek-VTB đã không còn xa lạ với người tiêu dùng qua những sản phẩm: tivi màn hình phẳng, đầu máy, máy MP3... với tính năng sử dụng cao, giá thành thấp... Đặc biệt vào những ngày này, nhiều tờ báo đưa tin về Vitek-VTB - một doanh nghiệp VN hiếm hoi "dám" nhảy vào tài trợ phát hành cho một bộ phim VN trong lúc tình hình điện ảnh nước nhà chưa thuận lợi lắm...

• PV:Thưa ông, vì sao Vitek-VTB lại nhận tài trợ phát hành cho phim Lưới trời – phim đang chiếu tại các rạp, trong tình hình điện ảnh trong nước chưa thuận lợi lắm?

 Ông Lê Văn Chính: Doanh nghiệp chúng tôi mạnh dạn tài trợ phát hành cho phim vì hai lý do: thứ nhất tôi đã xem qua bộ phim này, thấy đây là đề tài hấp dẫn trong bối cảnh hiện nay. Thứ hai, tôi cho rằng sản phẩm văn hóa phát triển nhiều khi tự khắc sẽ kéo theo những sản phẩm tiêu dùng khác như thời trang, quần áo, giày dép, hàng điện tử gia dụng...

Mặt khác, sau thành công về doanh thu của phim Gái nhảy và chất xã hội được thể hiện khá hấp dẫn của phim Lưới trời, tôi nghĩ các nhà làm phim VN không phải là không có khả năng, mà vì chúng ta chưa quan tâm đến vấn đề tiếp thị để cùng nhau làm... Đã đến lúc chúng ta phải phối hợp nghĩ cách ủng hộ nhau mà đi lên. Tuy không thể một sớm một chiều thành công ngay, nhưng chắc chắn rằng những riêng chúng tôi và mà sau này các doanh nghiệp VN khác cũng sẽ làm cách này với sản phẩm VN.

• Trong văn phòng của Vitek có rất nhiều khẩu hiệu kêu gọi tinh thần làm việc của nhân viên, làm sao để đưa sản phẩm điện tử VN sánh vai với cường quốc Nhật Bản, Hàn Quốc. Có phải Vitek-VTB đã xác định đối thủ cạnh tranh là những đại gia tầm cỡ lớn?

- Có thể bây giờ không phải là lúc để trách móc hay so sánh các triều đại nhà Nguyễn và chính sách cải cách của Minh Trị Thiên Hoàng, vì vua sáng suốt của Nhật Bản, cũng không thể lùi lại thập niên 60 để cải cách kinh tế cho cùng một lúc với Hàn Quốc. Trình độ ngành điện tử của chúng ta đã đi sau họ đến 40-50 năm. Chung quanh cái trục Trung Quốc, có ba quốc gia có nền văn minh, có lịch sử và cả chữ viết hao hao nền văn minh Trung Quốc là Nhật Bản, Hàn Quốc và VN. Nhật Bản hiện nay vẫn còn dùng 1.800 chữ Hán, Hàn Quốc thì chữ viết cũng na ná Hán tự, còn VN chúng ta, thời chữ Nôm theo dạng Hán tự đã qua, chữ viết của chúng ta hiện nay theo mẫu tự La Tinh. Dù từng bị đô hộ cả ngàn năm, nền văn minh của chúng ta hiện nay ít bị Hán hóa hơn so với một số nước khác. Có thể suy nghĩ rằng Nhật, Hàn, Việt là ba quốc gia, ba chủng tộc mang tính tự cường mạnh mẽ nhất khu vực châu Á. Chúng tôi có quyền tự tin tưởng kinh tế VN sẽ vươn vai hành tiến sánh cùng với Nhật Bản và Hàn Quốc.

• Có quá lạc quan không?

Đáp: Niềm tin và mong ước bao giờ cũng cần một mục tiêu phấn đấu tươi sáng. Chúng tôi đã thể hiện ước mơ này trong đoạn phim quảng cáo cho "FAVI - Tivi phẳng của người Việt", hình ảnh cánh chim Lạc bay vút lên bầu trời cao. Thật ra, chúng tôi không lạc quan tí nào. Người Việt mình làm kinh tế gay go cũng bởi cái dấu lạc quan ấy. Bây giờ chắc ít ai nói "đất nước giàu đẹp rừng vàng biển bạc", nhưng những con tính vẫn làm chúng ta xót xa. Bốn năm chục triệu dân là nông dân mà thu nhập bình quân chỉ bằng 1/500 của anh chuyên gia điện tử khu hitech của thung lũng Silicon. Hai tỷ rưỡi đô la xuất khẩu thủy hải sản là thắng lợi của bao ngư dân, của chính sách cải cách thành công nhưng chỉ tương đương có vài chiếc Boeing 777! Còn xuất khẩu gạo năm mươi triệu tấn hàng năm thì có thể đổi bao nhiêu chiếc xe Toyota Lexus trị giá một tỷ, trong khi toàn bộ tất cả nhà máy Toyota trên thế giới đang có công suất vài phút làm ra một chiếc xe!

Chúng ta càng lo âu hơn khi biết giá lao động trong các khu công nghiệp ở VN cũng không rẻ hơn Trung Quốc, Myanmar, Indonesia bao nhiêu. Khảo sát các công ty phần mềm ở Belarus đang gia công phần mềm cho các công ty Mỹ, thu nhập 200-300 đô là là niềm mơ ước của một sinh viên chuyên toán ĐH Tổng hợp Minsk mới ra trường, trong khi tại TP.HCM không dễ gì tìm được chuyên viên phần mềm giỏi với mức lương đó.

• Trong bối cảnh đó, anh đánh giá "lực" của Vitek-VTB như thế nào?

- Chúng tôi đang có tiến triển tốt dù còn quá nhiều khó khăn đang đón chờ trước mắt. Từ lâu nay, chính phủ vẫn bảo hộ bằng thuế quan cho các sản phẩm điện tử dân dụng VN, nhưng bắt đầu từ năm nay bầu sữa bảo hộ ngon ngọt đó bắt đầu dứt bỏ chúng tôi ra đi. Cả VTV3, nơi từng ưu đãi giá quảng cáo sản phẩm nội hóa rẻ chỉ bằng 1/4 so với sản phẩm nước ngoài nay cũng không còn chính sách đó. Rồi hàng không VN cũng đang kéo giá ưu đãi khách trong nước lên từ từ. Những bầu sữa ngọt, vành nôi ấm, cánh tay mẹ hiền đó lần lượt bỏ chúng tôi mà ra đi khi chúng tôi dường như chưa đủ lớn. Không sao, chúng tôi sẵn sàng đón nhận cuộc chơi khắc nghiệt này bởi trên cánh đồng rộng hơn thì phải có sân chơi bình đẳng thì mới kêu gọi đầu tư nước ngoài được. Chúng tôi thông cảm với chính phủ. Và vẫn còn một vòng tay yêu thương khác, mãi mãi sẽ không bao giờ ruồng bỏ chúng tôi, đó là tình yêu thương và tin cậy của người tiêu dùng VN, vốn rất son sắt với sản phẩm Việt do bàn tay người Việt làm ra. Chúng tôi đang ráo riết đầu tư vào công nghệ và khoa học để tìm kiếm cú đột phá cho sản phẩm điện tử VN. Khi nào có sản phẩm xuất khẩu được thì chúng tôi mới tạm hài lòng.

• Hình như trong công ty anh có rất nhiều cán bộ quản lý đã từng làm các chức vụ quản lý trong các liên doanh nước ngoài?

Đáp: Đúng vậy, có trên 15 người từng là trưởng phòng, trưởng xưởng của các liên doanh Nhật Bản. Chính sách của Viettronics Tân Bình là liên doanh để tiếp thu công nghệ, đào tạo đội ngũ. Nay chúng tôi đã có một vốn quý là đội ngũ quản trị rất có kinh nghiệm sau nhiều năm làm việc cho liên doanh. Tất cả đều thấy thoải mái và hào hứng làm việc cho công ty VN. Cảm giác đó giống như cầu thủ bóng đá chuyên đi đá thuê kiếm tiền nay được chọn về đá cho đội tuyển quốc gia, chúng tôi có tinh thần làm việc rất cao. Đó là do ít nhiều ảnh hưởng của tinh thần làm việc hùng hục rất tự hào dân tộc của người Nhật. Bản thân tôi cũng đã từng làm cho liên doanh Nhật, và tham dự rất nhiều cuộc họp cấp châu lục về chiến lược thị trường của công ty Nhật. Ấn tượng nhất là một cuộc họp về phát triển sản phẩm máy quay video dùng thẻ nhớ thay vì băng từ. Tất cả 50 người Nhật lãnh đạo các công ty con của Nhật tại các quốc gia châu Á đều nhất loạt đứng lên căng mắt, hùng hổ nhìn vào màn hình biểu diễn thị phần của loại sản phẩm này tại Seoul, nơi mà sản phẩm Nhật đang bị sản phẩm Hàn Quốc lấn lướt. Thị trường lúc đó bỗng như chiến trường.

• Mong ước của anh hiện nay?

Đáp: Được học và có được ngân sách để đào tạo cho lớp kỹ sư trẻ vừa gia nhập vào công ty. Đời tôi có nhiều kỷ niệm buồn về việc du học, từng nhiều lần ngẩn ngơ khi bị từ chối vào phút chót mà không hiểu tại sao. Âu cũng là số phận. Nhưng đối với các em kỹ sư mới ra trường chỗ tôi, nhìn các em khao khát kiến thức, khao khát học cho tới nơi tới chốn mà rất đau lòng. Công ty chúng tôi đang cố gắng hết sức để gửi các em đi học công nghệ cao. Chỉ có cái học, cái tri thức thì mới thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu về công nghệ. Tập thể chúng tôi có tinh thần làm việc miệt mài, có thừa lòng tự hào dân tộc để mơ ước ngày nào đó sánh bằng Nhật Bản, Hàn Quốc nhưng nhìn trên bản đồ tri thức và công nghệ thế giới thì thật đáng lo âu. Trong ác mộng, tôi đã từng mơ thấy hình ảnh tập thể kỹ sư của mình gân guốc, cuồn cuộn cơ bắp, dáng dấp của những ngư dân vùng vẫy giữa phong ba chống chọi bão táp vì không có tri thức và công nghệ báo bão, lánh nạn.

• Anh có vẻ rất lãng mạn?

Đáp: Có lẽ vậy, thời sinh viên tôi đã từng đạp xe từ trường Bách khoa qua trường Văn khoa để học ké thơ văn Lý Trần và văn học phương Tây.

• Xin cảm ơn anh về cuộc trò chuyện này. 

Đức Phong (thực hiện)